راهنمای انتخاب قلم‌مو بر اساس جنس مو
جنس موی قلم‌مو تعیین‌کننده میزان جذب مایعات، انعطاف‌پذیری، ارتجاع و کنترل رد قلم روی سطح کار است:
- قلم‌مو با موی طبیعی:
- موی زبر (گراز و خوک): موهایی ضخیم و با بافت محکم که برای حمل و انتقال خمیر سنگین رنگ روغن و اکریلیک بافت‌دار (Heavy Body) فوق‌العاده هستند و رد قلم را به زیبایی روی بوم حفظ می‌کنند.
- موی نرم طبیعی (سمور، سنجاب و اسب): نرم‌ترین و گرانبهاترین نوع قلم‌مو؛ با آب‌گیری فوق‌العاده بالا و بازگشت عالی به حالت اولیه، انتخابی بی‌بدیل برای تکنیک‌های خیس در خیس آبرنگ، گواش، نگارگری و تذهیب.
- قلم‌مو با موی مصنوعی (سنتتیک / تاکلون):
- ساخته شده از الیاف نایلونی و پلی‌استر فراوری‌شده. این قلم‌موها ماندگاری بسیار بالایی در برابر حلال‌ها و شوینده‌ها دارند، دچار پوسیدگی سریع نمی‌شوند و برای نقاشی اکریلیک، رنگ پارچه، ویترای و تکنیک‌های ترکیبی اقتصادی‌ترین و پایدارترین گزینه هستند.
انواع فرم و اشکال قلم‌مو و کاربرد هر یک
شناخت کاربرد هر شکل به شما کمک می‌کند متناسب با نیاز اثر هنری قلم‌موی درستی بخرید:
- قلم‌مو سرگرد (Round): پایه‌ای‌ترین مدل قلم‌مو با نوک تیز و فشرده؛ برای کشیدن خطوط ظریف، دورگیری، نقطه‌گذاری و پر کردن فضاهای متراکم.
- قلم‌مو سرتخت (Flat): دارای موهای مربعی و تخت؛ مناسب برای پوشش‌دهی سریع سطوح وسیع، اجرای خطوط پهن یکدست و رنگ‌آمیزی کناره‌ها.
- قلم‌مو فیلبرت یا زبان‌گربه‌ای (Filbert): تلفیقی از سرتخت و سرگرد با لبه‌های هلالی؛ عالی برای ایجاد محوکاری، کشیدن گلبرگ‌ها، فیگور انسان و بافت‌های نرم چهره در رنگ روغن و اکریلیک.
- قلم‌مو چتری (Fan): سری بادبزنی باز؛ اختصاصی برای بافت‌سازی شاخ‌وبرگ درختان، علفزار، امواج دریا، ریش و مو و محو کردن ملایم خطوط رنگی.
- قلم‌مو خنجری و زاویه‌دار (Dagger / Angled): برای اجرای پیچ‌وتاب‌های زاویه‌دار، خطاطی و ایجاد نوارهای پهن تا بسیار باریک در یک حرکت دست.
- قلم‌مو موپ و ماکویی (Mop / Hake): قلم‌های پهن و پرپشت برای آب‌دادن به کاغذ آبرنگ، ایجاد آسمان‌های یکنواخت و ایجاد ترنزیشن‌های خیس.
راهنمای انتخاب طول دسته قلم‌مو
- دسته بلند (Long Handle): معمولاً ۲۵ تا ۳۰ سانتی‌متر طول دارند و برای ایستادن جلوی سه‌پایه نقاشی در تکنیک‌های رنگ روغن و اکریلیک طراحی شده‌اند تا نقاش دید و پرسپکتیو کلی تابلو را حین کار حفظ کند.
- دسته کوتاه (Short Handle): برای کار روی میز، زاویه دید نزدیک، آبرنگ، تصویرسازی، تذهیب، سیاه‌قلم و طراحی پارچه که نیاز به کنترل نوک قلم با حداکثر دقت انگشتان دست دارد.
پرفروش‌ترین مارک‌های قلم‌مو در ایران تحریر
- پارس آرت (Pars Art): مطرح‌ترین برند بازار ایران با سری‌های محبوب آبرنگی (سری ۱۱۰۲ و ۲۱۱۲)، گربه‌ای (سری ۱۱۱۱) و شاخه‌های تخصصی سیاه‌قلم و اکریلیک با کیفیت ساخت و فرول فلزی ضدزنگ.
- خرم (Khorram): برند باسابقه و باکیفیت ایرانی، پرطرفدار در آموزشگاه‌ها و دانشگاه‌های هنر به دلیل دوام بالا و قیمت مقرون‌به‌صرفه.
- ره‌آورد (Rahavard): تنوع بالا در قلم‌موهای موی مصنوعی مرغوب مناسب انواع تکنیک‌های مدرن و کارهای دکوراتیو.
- وینزور اند نیوتون (Winsor & Newton) و پ ب او (Pebeo): گزینه‌های وارداتی سوپر حرفه‌ای با استانداردهای جهانی مقاومت الیاف و نگهداری مایع.
نکات طلایی نگهداری و شستشوی قلم‌مو برای افزایش طول عمر
- شستشوی بلافاصله پس از کار: هرگز اجازه ندهید رنگ اکریلیک یا رنگ روغن روی گلویی قلم (فرول) خشک شود.
- استفاده از حلال استاندارد: قلم‌های رنگ روغن را ابتدا با تینر بدون بو یا روغن تمیز کرده و سپس با آب ولرم و صابون گلیسیرین بشویید. قلم‌های آبرنگ و اکریلیک فقط با آب ولرم و صابون تمیز می‌شوند.
- نحوه خشک کردن: هیچ‌گاه قلم‌مو را عمودی با نوک رو به بالا خشک نکنید؛ چرا که نفوذ آب به داخل چسب فرول باعث لق‌شدن موها و ترک‌خوردن دسته چوبی می‌شود. قلم‌ها را به صورت افقی روی دستمال تمیز بخوابانید.
- محافظت از نوک موها: همیشه از محافظ‌های لوله‌ای پلاستیکی یا کیف رول قلم‌مو استفاده کنید تا موها تحت فشار کج و دوشاخه نشوند.
